واحد گزارش: همایش بین المللی علمی پژوهشی امام رضا(ع) الگوی حیات طیبه، با سخنرانی آیت الله اعرافی، رئیس جامعةالمصطفی و امام جمعه قم به کار خود پایان داد.
 
به گزارش واحد روابط عمومی و بین الملل، امام جمعه قم در این همایش ضمن تقدیر از همه تلاش گران احیای فرهنگ نبوی، علوی و رضوی و برگزار کنندگان همایش بین المللی امام رضا(ع)، ایام دهه کرامت و میلاد حضرت معصومه(س) و امام رضا(ع) را شادباش و تبریک گفت.
 
آیت الله اعرافی با اشاره به مسئولیت همکاری و مدیریت جامعةالمصطفی در تدیون دانش نامه رضوی، اظهار داشت: تا کنون با تدوین چندین دانش نامه و موسوعه تجربه خوبی در زمینه نگارش دانش نامه در المصطفی انباشته شده است. ان شاء الله به زودی نیز شاهد نگارش و انتشار مجموعه چند جلدی درباره شخصیت نورانی امام رضا(ع) با همکاری بخش پژوهش و پژوهشگاه المصطفی خواهیم بود.
 
رئیس المصطفی در ادامه به معرفی ابعاد شخصیتی امام رضا(ع) پرداخت و با اشاره به این مطلب که شناخت بعد سیاسی امام رضا(ع)، پایه فهم سایر ابعاد شخصیتی آن حضرت است، اظهار داشت: در تاریخ اسلام شاهد شکل گیری و تقابل دو خط امامت و خلافت هستیم؛ البته منظور از خلافت، خلافت نابی که در مسیر ارزشهای متعالی اسلام باشد، نیست. خلافت درست و ناب نه تنها در تقابل با امامت نیست؛ بلکه روی دیگر آن است.
 
وی ادامه داد: در دوران صدر اسلام به ویژه عصر بنی امیه شاهد شکل گیری- جریان سیاسی اجتماعی هستیم که با خط رسالت، امامت و خلافت ناب فاصله دارد. رشد این خلافت پادشاهی و آمیخته با ارزشهای متفاوت با ارزشهای ناب اسلامی، در دوران عباسی نیز ادامه می یابد.
 
آیت الله اعرافی رویارویی این دو خط را از مسائل مهم تاریخ اسلام دانست و تصریح کرد: رویارویی این دو جریان فکری، معرفتی و سیاسی، مراحل متفاوتی را در قرن های ابتدایی اسلام طی کرد که یکی از مراحل بسیار مهم آن، سالهای نخستین قرن سوم و عصر ولایت عهدی امام رضا(ع) است که سالهای بسیار سرنوشت ساز و مهمی در تاریخ اسلام ناب و اهل بیت(علیهم السالم) به شمار میآید.
 
امام جمعه قم ادامه داد: هر چند در عصر امام علی(ع) و امام حسن(ع) نیز شاهد این رویارویی بودیم؛ اما اوج این تقابل در عاشورا تجلی یافت. عاشورا اوج تقابل فیزیکی و سخت افزاری دو تفکر متفاوت در رهبری و امامت یک امت است که از سویی یک حادثه فاجعهآمیز به نظر میرسد ولی از منظر دیگر شاهد خلق یک حماسه هستیم.
 
وی با اشاره به فروکش نمودن تقابل سخت افزاری میان این دو رویکرد پس از حادثه عاشورا، یادآور شد: پس از عاشورا این تقابل در شکلهای نرم افزاری مانند مبارزه فرهنگی امام سجاد(ع) و مبارزه علمی عصر امام باقر و امام صادق(علیهم السلام) ادامه یافت.
 
آیت الله اعرافی ادامه داد: در برهه مهاجرت امام رضا(ع) که از نگاهی تحمیلی و از منظر دیگر انتخابی و بسیار راهبردی نیز است، دو راهبرد بسیار پیچیده از سوی دو طرف در دستور کار قرار گرفت. به جرأت می توان رویارویی مأمون و امام رضا(ع) را پیچیده ترین راهبرد خلافت انحرافی و اندیشه ناب اسلامی خواند.
 
وی در تشریح نقشه شوم و هوشمندانه مأمون در انتخاب امام رضا(ع) به ولایت عهدی خود اظهار داشت: درباره علت این انتخاب که فهم آن به جز مأمون حتی برای افراد داخل دستگاه خلافت نیز ممکن نبود، تئوریهای مختلفی وجود دارد. عده ای با نگاه خوشبینانه به اقدام مأمون تصور می کردند وی با حسن نیت دست به این کار زده است و عده ای دیگر نیز علت این انتخاب را غلبه بر شورشهای علویان و یا تحت نظر داشتن امام رضا(ع) می پنداشتند؛ اما این تئوری ها یا به کلی غلط است و یا بیانگر همه حقیقت نیست.
 
رئیس جامعةالمصطفی هدف اصلی مأمون را هضم امامت در خلافت دانست و اذعان داشت: لوث نمودن نماد امامت در ولایت عهدی، مهندسی هوشمندانه و خطرناکی بود که مأمون طراحی نمود تا به کمک آن امامت را با خلافت انحرافی درهم آمیزد.
 
وی ادامه داد: آنچه امام رضا(ع) در برابر این تهدید انجام داد، مهندسی پیچیده و الهی بود که نه تنها این تهدید را خنثی کرد؛ بلکه آن را به یک فرصت کلیدی و ناب تبدیل نمود. یکی از نتایج مهم این راهبرد امام رضا(ع) که برای بسیاری از نزدیکان ایشان نیز مبهم می نمود، اشاعه گفتمان و اندیشه ناب اسلام به خارج از مدینه بود.
 
آیت الله اعرافی این رویداد را تداعی کننده داستان بزرگ شدن موسی در خانه فرعون دانست و گفت: شبکه سازی، فتح عرصه های نو و حضور امامت در مرزهای فراتر از ام القری اسلام در سرزمینی مستعد برای پذیرش اسلام ناب، دیگر فرصت­ هایی بود که حضرت به بهای جان خود از آن­ها استفاده نمود.
 
وی افزود: هرچند حجم میراث باقی مانده از امام رضا(ع) به اندازه میراث عظیم باقی مانده از امام صادق(ع) و امام باقر(ع) نیست، اما این میراث از لحاظ محتوایی، به ویژه در مسائل اعتقادی، بسیار عمیق و راغی است. تمرکز امام رضا(ع) در احادیث و احتجاجات ایشان بیشتر بر مسئله توحید و به ویژه بحث تشریح است.
 
عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، تشریح و تجسم خداوند را از انحرافات مهم اعتقادی خواند و تصریح کرد: این عقیده بسیار خطرناک و برای انسان آگاه مساوی با بی خدایی است و بسیاری از ادیان نیز در دام همین عقیده به انحراف کشیده شدند.
 
وی افزود: در تاریخ اسلام متأسفانه شاهد رشد این عقاید باطل بوده ایم؛ اما امام رضا(ع) در احتجاجات خود به شدت با این عقاید انحرافی برخورد نمود و در جهت تثبیت اعتقادات ناب و منطقی در میان مردم از هیچ کوششی دریغ نکرد. باز نمودن گره جبر و اختیار، مبارزه با اندیشه غلوّ و غلات و معرفی اسلام ناب از دیگر اقدامات امام رضا(ع) در این دوران بوده است.
 
امام جمعه قم جهان اسلام را نیازمند به بازگشت به این الگوهای ناب دانست و گفت: حل مشکلات، درگیری ها و خشونت هایی که امروز گریبان جهان اسلام را گرفته، در گرو بازگشت به اسلام ناب است و انقلاب اسلامی به عنوان پرچمدار این گفتمان، از بازگشت همه مذاهب به اندیشه اسلام ناب استقبال میکند؛ اسلام نابی که از آن وحدت، همبستگی و تمدن اسلامی بیرون می آید و نه خلافت انحرافی که نتیجه آن پرخاشگری، تکفیر و داعش است.
 
آیت الله اعرافی، در پایان سخنان خود، ارائه الگوهای ناب و جذاب اسلامی مانند فرهنگ رضوی به سراسر عالم را رسالت جامعةالمصطفی و دانش آموختگان آن دانست و اظهار داشت: بانوان مروج فرهنگ رضوی، در سالروز ولادت باسعادت حضرت معصومه(س) باید با ایشان تجدید پیمان نمایند تا ادامه دهنده راه حضرت خدیجه کبری(س)، فاطمه زهرا(س) و حضرت فاطمه معصومه (س) ادامه یابد.