فقه و اصول

مقدمه

اصل حجاب مربوط به احکام ویژه بانوان است و اتکاى آن، بر تفاوت­هاى طبیعى و ساختارى زن و مرد استوار مى­باشد. غربى­ها به دلیل این که اصل عدم توجه به جنسیت در تقسیم کار را محور تمدن و عامل پیشرفت دانسته­اند، تحلیل درستى از حجاب و فرهنگ آن ندارند، از این رو زنان را بین گزینش انسانیت محورى در محیط کار و یا مرد محورى و ابزار جذاب بودن براى خوشایند مردان، مردد ساخته­اند. در نتیجه، به جدایى آنان از ارزش­ها منجر گردیده است.

در جوامع اسلامى، بر اثر تأثیر متقابل فرهنگ­ها، شاهد کاهش کیفیت حجابیم. پوشش اسلامى، با اینکه به حسب ظاهر، بار سیاسى ندارد، ولى بر خلاف انتظار، دیروز و امروز در معرض شدیدترین حملات قرار گرفته است. هر از چند گاهى در کشورهاى غربى، قانونى بر ضد آن به تصویب مى­رسد و زنان و دختران به جرم پوشش اسلامى از تحصیلات دانشگاهى ممنوع مى­شوند. آنان مانند مزدورانى چون آتاتورک و رضاخان به کشف حجاب اجبارى دست نمى­زنند تا با واکنش مردم مواجه شوند، لیکن با تصویب چنین قوانین ضدانسانى و ضدآزادى، حلقه محاصره را بر زنان باحجاب تنگ­تر می­سازند تا در خود، حجاب را بر دارند و هم­رنگ زنان جوامع غربى گردند.

 شایسته است ملت­هاى اسلامى در مقابل این نوع تهاجم فرهنگى از خواب غفلت بیدار شده و موضوع حجاب را عمیق­تر از گذشته بازنگرى نمایند.

در همين راستا، برای آشنايي بيشتر با مسائل و احكام زينت‌هاي بانوان و چگونگي رعايت پوشش‌ها نشستی با همين عنوان با همكاري گروه علمي- تربيتي فقه و اصول برگزار گرديد. متن نشست در ذيل ذكر شده است.

متن نشست

اينكه لذت ریبه منتسب به زن و شوهر است و غیر آن دو، لذت بردن حرام است، یک مبنا و قاعده کلی است:

آیا نگاه کردن به زنی که ابرو درست کرده جایز است؟

اگر به قصد لذت باشد، نگاه کردن جایز نیست و در هر موردی لذت بردن منتسب به زن و شوهر است. سوره مؤمنون صفات مؤمنان را بیان می­کند. منظور از «اگر مؤمن باشيم» در این آیه، فقط عمل زناشویی نیست، بلکه مطلقاً زینت است.

«یا نساء النبی لستن كاحد من النسان ان اتقيتن فلا تخضعن بالقول فیطمع الذی فی قلبه مرض و قلن قولاً معروفا؛ اي همسران پيامبر! شما مانند هيچ يك از ديگر زنان نيستيد، اگر تقوا پيشه مي‌كنيد، پس به ناز سخن مگوييد، تا آن كس كه در دلش بيماري است طمع ورزد؛ و سخن به متعارف گوييد».( احزاب:32)

حکم این است که صدا را نازک نکنید؛ زيرا انسان‌های مریض در کمین هستند، مواظب باشيد كه از صدای شما لذت نبرند. هر عاملي که انسان مریض از زن لذت ببرد، جایز نیست. هر زینتی که انسان مریض از او لذت ببرد جایز نیست.

در قرآن آمده است: «فسألوهن....»، سؤال کنید از خانم‌ها... من وراء حجاب و از پشت پرده. برخی گفتند که احتمال دارد این حکم مخصوص زنان پیامبر(ص) است و احتمال کراهت دارد.

ولی به هر حال از پشت پرده با آنها صحبت کنند؛ چراکه کسانی که طالب طهارت باطنی­اند، این­ها باید حجاب را رعایت نمايند.

طهارت با حجاب تحقق پيدا مي‌نمايد و بدون حجاب، طهارت نیست و چون کسب طهارت و پاکی بر شما واجب است پس حجاب هم بر شما واجب است.

ملاک: اگر وجوب را از این آیه بفهمیم، هرچه باعث طهارت قلب است، تحصیل آن بر ما واجب است. اگر بخواهیم طهارت را رعایت کنیم، باید حجاب داشته باشیم.

در حدیث آمده است که صحبت کردن با زنان از صید شیطان است. حداقل این است که گفتگو با ریبه يعني، گفتگو با لذت نباشد. اگر گفتگو باعث لذت نامحرم شود، این گفتگو هم حرام است. پس هر جا که شک کردیم به خطر می­افتیم، ترک آن عمل بهتر است، مگر در حالت ضرورت.

استاد : سركار خانم برقعي